വാർഡ് കമ്മിറ്റി / ഗ്രാമസഭ
കേരളത്തിലെ തദ്ദേശ സ്വയംഭരണ സംവിധാനത്തിന്റെ ഏറ്റവും അടിസ്ഥാനപരവും ശക്തവുമായ ജനാധിപത്യ വേദിയാണ് ഗ്രാമസഭ. അധികാര വികേന്ദ്രീകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായി ജനങ്ങൾക്ക് വികസന കാര്യങ്ങളിൽ നേരിട്ട് തീരുമാനമെടുക്കാൻ ഗ്രാമസഭ അവസരമൊരുക്കുന്നു.
1. ഘടന (Structure)
അംഗങ്ങൾ: ഒരു വാർഡിലെ വോട്ടർപട്ടികയിൽ പേരുള്ള എല്ലാ സമ്മതിദായകരും (Voters) ആ വാർഡിലെ ഗ്രാമസഭയിലെ അംഗങ്ങളാണ്.
അധ്യക്ഷൻ: അതത് വാർഡിലെ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് അംഗം (Ward Member) ആണ് ഗ്രാമസഭയുടെ കൺവീനർ. പഞ്ചായത്ത് പ്രസിഡന്റോ അല്ലെങ്കിൽ അദ്ദേഹം ചുമതലപ്പെടുത്തുന്ന ആളോ ഗ്രാമസഭയിൽ അധ്യക്ഷത വഹിക്കുന്നു.
2. ഗ്രാമസഭയുടെ പ്രധാന ചുമതലകൾ (Key Functions)
ഗുണഭോക്താക്കളെ തിരഞ്ഞെടുക്കൽ: ലൈഫ് മിഷൻ ഭവനം, കാർഷിക ആനുകൂല്യങ്ങൾ തുടങ്ങിയ വിവിധ സർക്കാർ പദ്ധതികൾക്കുള്ള അർഹരായ ഗുണഭോക്താക്കളുടെ (Beneficiaries) മുൻഗണനാ പട്ടിക തയ്യാറാക്കുന്നത് ഗ്രാമസഭയിലാണ്.
വികസന പദ്ധതി ആസൂത്രണം: വാർഡിൽ അടുത്ത സാമ്പത്തിക വർഷം നടപ്പാക്കേണ്ട റോഡ് നിർമ്മാണം, കുടിവെള്ള പദ്ധതികൾ, തെരുവ് വിളക്കുകൾ തുടങ്ങിയ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്ത് അംഗീകരിക്കുന്നു.
സോഷ്യൽ ഓഡിറ്റിംഗ് (Social Auditing): കഴിഞ്ഞ കാലയളവിൽ വാർഡിൽ നടന്ന വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ചിലവുകളും ഗുണനിലവാരവും ഗ്രാമസഭയിൽ ഉദ്യോഗസ്ഥർ വിശദീകരിക്കണം. ജനങ്ങൾക്ക് ഇതിന്മേൽ ചോദ്യങ്ങൾ ഉന്നയിക്കാം.
പൊതുപ്രശ്നങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യൽ: വാർഡിലെ ശുചിത്വം, പകർച്ചവ്യാധി പ്രതിരോധം, ക്രമസമാധാനം, തെരുവ് വിളക്കുകളുടെ പ്രവർത്തനം തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുന്നു.
3. മീറ്റിംഗുകളും ക്വാറവും (Meetings & Quorum)
പ്രത്യേക ഗ്രാമസഭ: വാർഡിലെ ആകെ വോട്ടർമാരുടെ 10 ശതമാനം ആളുകൾ രേഖാമൂലം ആവശ്യപ്പെട്ടാൽ കൺവീനർ പ്രത്യേക ഗ്രാമസഭ വിളിച്ചുകൂട്ടണം.
ക്വാറം (Quorum): ഗ്രാമസഭയിലെ തീരുമാനങ്ങൾ നിയമപരമാകണമെങ്കിൽ വാർഡിലെ ആകെ വോട്ടർമാരുടെ കുറഞ്ഞത് 10 ശതമാനം ആളുകൾ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുത്തിരിക്കണം. (ക്വാറം തികയാതെ മാറ്റിവെക്കുന്ന യോഗം വീണ്ടും ചേരുമ്പോൾ കോറം നിർബന്ധമില്ല, എന്നാൽ കുറഞ്ഞത് 50 പേരെങ്കിലും പങ്കെടുക്കണം).
4. ഉദ്യോഗസ്ഥരുടെ പങ്കാളിത്തം
ഗ്രാമസഭകളിൽ പഞ്ചായത്ത് സെക്രട്ടറി നിശ്ചയിക്കുന്ന ഒരു കോ-ഓർഡിനേറ്റർ (ഉദ്യോഗസ്ഥൻ) പങ്കെടുക്കുകയും തീരുമാനങ്ങൾ മിനിറ്റ്സ് പുസ്തകത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തുകയും വേണം.
കൃഷി, മൃഗസംരക്ഷണം, ആരോഗ്യം തുടങ്ങിയ വകുപ്പുകളിലെ വാർഡ് തല ഉദ്യോഗസ്ഥരും യോഗത്തിൽ പങ്കെടുത്ത് പദ്ധതികൾ വിശദീകരിക്കാൻ ബാധ്യസ്ഥരാണ്.